Wspólne rozliczenie PIT a małżeństwo jednopłciowe. Co oznacza nowa interpretacja KIS z 2026 r. dla par LGBT?
Wokół praw par jednopłciowych w Polsce nieustannie toczą się intensywne dyskusje prawne, a kwestie podatkowe budzą szczególne emocje. Wiele osób, które sformalizowały swój związek poza granicami kraju, zastanawia się, czy wspólne rozliczenie PIT małżeństwa jednopłciowego jest w Polsce możliwe i jak polski system skarbowy traktuje ich relację. Pytania te stają się wyjątkowo aktualne w okresie składania rocznych deklaracji podatkowych.
Coraz więcej par jednopłciowych, które na co dzień mieszkają, pracują i odprowadzają podatki w Polsce, poszukuje możliwości skorzystania z preferencyjnych mechanizmów podatkowych. Jednym z najbardziej pożądanych uprawnień jest wspólne rozliczenie PIT małżonków jednopłciowych.
Zainteresowanie tym tematem wzrosło jeszcze bardziej po wydaniu nowej interpretacji indywidualnej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w czerwcu 2026 roku. Decyzja ta stała się punktem wyjścia do głębszej analizy tego, jak polskie organy interpretują unijne orzecznictwo w kontekście krajowych przepisów podatkowych oraz praw osób LGBT+.
Dlaczego interpretacja KIS wzbudziła tyle emocji?
Wszystko zaczęło się od wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, który wpłynął do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Sprawa dotyczyła dwóch obywateli Polski, którzy na stałe mieszkają w naszym kraju i tutaj podlegają pod nieograniczony obowiązek podatkowy.
Mężczyźni w przeszłości podjęli decyzję o formalnym zalegalizowaniu swojego związku i wzięli ślub jednopłciowy w Wielkiej Brytanii, a dokładniej w tamtejszym urzędzie stanu cywilnego.
W 2025 roku obaj partnerzy uzyskiwali dochody wyłącznie na terytorium Polski. Jeden z nich pracował na podstawie umowy o pracę, natomiast drugi otrzymywał świadczenie rehabilitacyjne oraz osiągał przychody z działalności wykonywanej osobiście jako członek zarządu wspólnoty mieszkaniowej.
Co istotne z punktu widzenia prawa podatkowego, żaden z nich nie korzystał z form opodatkowania, które z mocy ustawy wykluczają możliwość łącznego rozliczania dochodów, takich jak podatek liniowy czy ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.
Mężczyźni nigdy nie podpisywali intercyzy ani nie mieli ustanowionej rozdzielności majątkowej przez sąd. Byli przekonani, że spełniają wszystkie kodeksowe i ustawowe przesłanki, dlatego wyrazili intencję, aby złożyć wspólne rozliczenie małżonków PIT za miniony rok podatkowy.
Kiedy jednak jeden z nich zwrócił się do Dyrektora KIS z oficjalnym zapytaniem, czy w opisanym zdarzeniu przyszłym ma prawo do wspólnego rozliczenia, organ podatkowy wydał decyzję odmowną, uznając stanowisko podatnika za nieprawidłowe. To wywołało duże poruszenie w środowisku LGBT+ oraz wśród ekspertów zajmujących się prawami człowieka.
Jakie argumenty przedstawili wnioskodawcy?
Partnerzy przygotowali bardzo szczegółowe i solidne uzasadnienie prawne dla swojego stanowiska. Ich tok rozumowania opierał się na założeniu, że polskie prawo podatkowe powinno być interpretowane w sposób autonomiczny i zgodny z nadrzędnymi zasadami równego traktowania oraz orzecznictwem międzynarodowym. W ich ocenie przepisy regulujące wspólne rozliczenie PIT małżeństwa jednopłciowego nie powinny być interpretowane w sposób prowadzący do nierównego traktowania osób pozostających w ważnym związku małżeńskim zawartym za granicą.
Wnioskodawcy podnieśli następujące argumenty:
- Brak wymogu transkrypcji w przepisach podatkowych – podatnik zauważył, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nigdzie nie uzależnia statusu małżonka od tego, czy zagraniczny akt małżeństwa został przeniesiony do polskiego rejestru stanu cywilnego.
- Moc dowodowa zagranicznego dokumentu – wskazano, że dla celów podatkowych kluczowe znaczenie ma fakt ważnego zawarcia związku małżeńskiego za granicą oraz możliwość wykazania tego faktu urzędowym dokumentem.
- Techniczny charakter transkrypcji – podatnik argumentował, że sama transkrypcja aktu małżeństwa to jedynie czynność materialno-techniczna.
- Zasada równego traktowania – wnioskodawca zwrócił uwagę, że urzędy skarbowe zazwyczaj nie wymagają transkrypcji aktu od par różnopłciowych, które wzięły ślub za granicą.
- Orzecznictwo międzynarodowe – wnioskodawcy powołali się na wyroki TSUE oraz decyzję Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z maja 2025 roku.
Dlaczego Dyrektor KIS odmówił?
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej podszedł do sprawy w sposób formalistyczny, opierając swoje uzasadnienie na fundamentalnych zasadach polskiego prawa ustrojowego i rodzinnego.
Organ podatkowy przypomniał przede wszystkim, że podstawową regułą w polskim systemie jest odrębne opodatkowanie każdego podatnika. Wspólne rozliczenie PIT traktowane jest jako wyjątek od tej zasady.
Głównym filarem argumentacji organu skarbowego stał się art. 1 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Dyrektor KIS podkreślił, że polskie ustawodawstwo nie przewiduje instytucji małżeństwa między osobami tej samej płci.
W związku z tym organ podatkowy rozdzielił dwie kwestie prawne:
- Fakt zawarcia związku małżeńskiego zgodnie z prawem innego państwa.
- Skutki prawne i uznanie takiego związku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Zdaniem Dyrektora KIS, dopóki w polskim porządku prawnym nie funkcjonują odpowiednie procedury krajowe pozwalające na systemowe uznanie skutków zagranicznych małżeństw jednopłciowych, dopóty instytucje te nie mogą wywoływać automatycznych i pełnych skutków na gruncie polskiego prawa podatkowego.
Czy brak transkrypcji aktu małżeństwa wyklucza wspólne rozliczenie PIT małżeństwa jednopłciowego?
To jedno z najważniejszych pytań, jakie stawiają sobie pary, które sformalizowały małżeństwo jednopłciowe za granicą. Mogłoby się wydawać, że gdyby wnioskodawcy dokonali transkrypcji brytyjskiego aktu ślubu do polskiego rejestru stanu cywilnego, ich sytuacja wyglądałaby zupełnie inaczej.
Wydana interpretacja KIS z 2026 roku nie stwierdza jednak w sposób jednoznaczny, że to wyłącznie brak transkrypcji aktu małżeństwa legł u podstaw odmowy. Organ podatkowy odniósł się do tego problemu znacznie szerzej, analizując, czy wspólne rozliczenie PIT małżeństwa jednopłciowego może wywoływać takie same skutki podatkowe jak w przypadku małżeństw różnopłciowych zawartych lub uznawanych w Polsce.
Wskazał, że samo wpisanie zagranicznego dokumentu do polskich ksiąg stanu cywilnego nie rodzi automatycznie praw do ulg, preferencji czy zwolnień podatkowych.
Oznacza to, że nawet jeśli para jednopłciowa posiadałaby polski dokument potwierdzający zawarcie ślubu za granicą, urząd skarbowy nadal mógłby zakwestionować ich wspólne rozliczenie.
Czy ta interpretacja oznacza, że żadna para jednopłciowa nie może wspólnie rozliczyć PIT?
Aby odpowiedzieć na to pytanie, trzeba najpierw wyjaśnić, czym jest interpretacja indywidualna prawa podatkowego. Jest to oficjalne stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wydawane na wniosek konkretnego podatnika i w jego indywidualnej sprawie.
- Interpretacja nie jest źródłem prawa – Dyrektor KIS nie tworzy nowych przepisów.
- Wiąże tylko w konkretnej sprawie – nie ma mocy powszechnie obowiązującej.
- Pokazuje aktualną linię interpretacyjną – w praktyce może wskazywać, jak organy będą podchodziły do podobnych spraw.
Podsumowując: omawiane rozstrzygnięcie pokazuje, że jeśli para zdecyduje się na wspólne rozliczenie PIT dla małżeństw jednopłciowych bez uzyskania własnych, pozytywnych rozstrzygnięć, nadal musi liczyć się z ryzykiem zakwestionowania takiego kroku przez urząd skarbowy.
Co zmienił wyrok TSUE C-713/23?
W uzasadnieniu swojej odmowy Dyrektor KIS powołał się na wyrok TSUE C-713/23 z dnia 25 listopada 2025 roku. Orzeczenie to dotyczyło problematyki uznawania małżeństw osób tej samej płci w państwach członkowskich Unii Europejskiej, które takich związków w swoim prawie wewnętrznym nie przewidują.
- Swoboda państw w wyborze procedur – państwa członkowskie mają prawo zdecydować, w jaki sposób będą uznawały takie małżeństwa.
- Zakaz dyskryminacji – jeśli państwo wprowadza procedurę uznawania małżeństw zagranicznych, musi stosować ją bez rozróżnienia ze względu na orientację seksualną.
- Brak automatyzmu – samo orzeczenie TSUE nie oznacza automatycznego przyznania wszystkich praw podatkowych.
Czy sprawa może zakończyć się inaczej?
Wydanie niekorzystnej interpretacji indywidualnej przez Dyrektora KIS nie zamyka definitywnie drogi prawnej ani podatnikom, których dotyczy dana interpretacja, ani innym parom znajdującym się w podobnej sytuacji.
Wnioskodawcy mają prawo zaskarżyć otrzymaną interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sądy administracyjne mogą ocenić, czy Dyrektor KIS nie dokonał zbyt wąskiej wykładni przepisów o PIT w świetle dokumentów zagranicznych, prawa unijnego oraz zakazu dyskryminacji.
Nie sposób dziś przewidzieć ostatecznego wyniku takiego sporu. Możliwe jednak, że wspólne rozliczenie PIT małżeństwa jednopłciowego pozostanie w najbliższych latach przedmiotem kolejnych rozstrzygnięć sądów administracyjnych, a być może również przyczyni się do dalszego rozwoju orzecznictwa europejskiego.
Jakie konsekwencje dla par LGBT ma interpretacja dotycząca wspólnego rozliczenia PIT małżeństwa jednopłciowego?
Dla par jednopłciowych, które rozważają złożenie wspólnej deklaracji podatkowej, omawiana interpretacja niesie przede wszystkim sygnał ostrzegawczy o charakterze praktycznym.
Jeśli para zdecyduje się na wspólne rozliczenie PIT małżeństwo jednopłciowe w rocznym zeznaniu, np. PIT-37, bez wcześniejszego zabezpieczenia swojej pozycji prawnej, musi liczyć się z tym, że urząd skarbowy może wszcząć czynności sprawdzające lub kontrolę podatkową.
Konsekwencją takiego działania może być określenie podatku osobno dla każdego z partnerów, co może wiązać się z koniecznością dopłaty podatku wraz z odsetkami.
Wpływ na ocenę sytuacji mogą mieć m.in.:
- kraj, w którym zawarto związek,
- struktura dochodów partnerów,
- różnice w wysokości dochodów,
- istnienie wspólności majątkowej,
- posiadane dokumenty zagraniczne,
- gotowość do ewentualnego sporu z organem podatkowym.
Z tego powodu każda decyzja o wspólnym rozliczeniu powinna być poprzedzona indywidualną analizą sytuacji prawnej i podatkowej.
Kiedy warto skonsultować swoją sytuację z adwokatem?
Prawo podatkowe w połączeniu z prawem rodzinnym międzynarodowym to skomplikowana materia, zwłaszcza gdy w grę wchodzi wspólne rozliczenie PIT małżeństwa jednopłciowego oraz prawa osób LGBT w kraju, w którym nadal brakuje jasnych i kompleksowych regulacji systemowych.
Konsultacja z prawnikiem specjalizującym się w prawach osób LGBT+ może być szczególnie pomocna, jeśli:
- chcecie ocenić ryzyko finansowe i prawne przed złożeniem wspólnego zeznania podatkowego,
- rozważacie wystąpienie z własnym wnioskiem o interpretację indywidualną,
- Wasze wspólne rozliczenie zostało zakwestionowane przez urząd skarbowy,
- chcecie złożyć skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego,
- chcecie uporządkować swoją sytuację majątkową i rodzinną po zawarciu małżeństwa za granicą.
Profesjonalne wsparcie pozwala dopasować strategię działania do konkretnej sytuacji życiowej i prawnej, zamiast opierać się na ogólnych informacjach, które nie zawsze pasują do danej sprawy.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
W świetle aktualnego i oficjalnego stanowiska Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej – nie. Organy podatkowe stoją na stanowisku, że polskie prawo nie uznaje małżeństw osób tej samej płci, w związku z czym nie traktują takich partnerów jako małżonków w rozumieniu przepisów podatkowych. Sytuacja ta jest jednak przedmiotem sporów prawnych i może zostać zweryfikowana przez sądy administracyjne.
Formalnie nie. Każda interpretacja indywidualna chroni i wiąże wyłącznie tego podatnika, który o nią wystąpił i otrzymał odpowiedź w swojej konkretnej sprawie. Niemniej jednak, decyzja ta stanowi wyraźny drogowskaz dla urzędów skarbowych w całym kraju i pokazuje, jakich decyzji mogą spodziewać się inne pary jednopłciowe znajdujące się w analogicznej sytuacji.
Wystąpienie o własną interpretację to bezpieczny krok proceduralny. Jeśli otrzymacie odpowiedź odmowną, zyskujecie oficjalny dokument, który otwiera Wam prostą drogę do zaskarżenia sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Daje to możliwość walki o swoje prawa przed niezawisłym sądem, bez ryzyka natychmiastowych kar finansowych, które mogłyby się pojawić, gdybyście po prostu złożyli wspólny PIT bez uprzedzenia.
Nie, wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE nie zmieniają automatycznie brzmienia polskich ustaw podatkowych ani kodeksów. Wyrok ten nakłada na Polskę obowiązek stworzenia sprawiedliwych procedur uznawania zagranicznych związków osób tej samej płci i zakazuje ich dyskryminacji, jednak to od krajowych organów i sądów zależy, jak te unijne wytyczne zostaną przełożone na codzienną praktykę stosowania prawa.


